Mide EUS

 

EUS nedir ? Hangi amaçla kullanılır?

 

         Ultrasonografi ses dalgalarını kullanarak iç organların görüntülenmesi yöntemidir. Özel bir cihaz kullanılarak gönderilen ses dalgalarının dokudan yansımasıyla görüntü elde edilmesi prensibine dayanır. Görüntüleme özelliği ile röntgene benzemekle birlikte radyasyon içermez. Ultrasonografi kilinik pratikte özellikke sindirim sistemi hastalıklarının teşhisinde sık olarak kullanılan bir yöntemdir. Ultrasonografi cihazları insan kulağının duyabileceği frenkanstan (15-20.000Hz) daha yüksek frekansta (1-30Mhz) ses dalgaları üretebilen cihazlardır (1Mhz=1.000.000 Hz). Endoskopik ultrasonografi (EUS), sindirim sistemi endoskopisinde kullanılan ve endoskop olarak adlandırılan cihazların uç kısmına ses dalgalarını yayan ve kaydeden bir mini ultrasonografi cihazı yerleştirilerek yapılır (Bkz. Gastroskopi). Bu amaçla geliştirilmiş özel endoskoplar üretilmiştir (EUS scope). EUS sindirim sistemindeki duvar katmanlarını ayrıntılı olarak gösterdiğinden sindirim sisteminde veya sindirim sistemine komşu organlarda oluşan tümörlerinin evrelenmesinde (tümörün büyüklüğü ve derinliği, lenf bezi ve komşu organ metastazı vb.) ve sindirim sisteminde epitel altında yerleşim gösteren lezyonların incelenmesinde kullanılır. Özellikle yemek borusu, mide, pankreas ve safra yollarının değerlendirilmesinde oldukça yardımcı bir yöntemdir ve yerine göre diğer görüntüleme yöntemlerinden daha üstündür. EUS ile sindirim siteminden ve sindirim sistemine komşu organlardan kaynaklanan tümörlerden doku örneği alınabilir, kist vb. oluşumlar boşaltılabilir (Girişimsel EUS).


EUS nasıl yapılır ? İşleme bağlı yan etkiler nelerdir?

 

         EUS işlemi klasik endoskopiden farklı değildir (Bkz. Gastroskopi ve kolonoskopi). EUS hem üst (yemek borusu, mide ve onikiparmak barsağı) hem de alt sindirim sisteminde (kalın barsak) uygulanabilir. EUS de işlem öncesi hazırlık, işlem sonrasında dikkat edilecek hususlar ve işleme bağlı olası yan etkiler klasik endoskopide olduğundan farklı değildir. EUS normal endoskopiden daha uzun sürebileceğinden (Ortalama 30dk) işlem sırasında olanları hissetmemeniz için size uyku verici ve ağrı kesici ilaçlar verilecektir. Bu ilaçlar nedeniyle işlem sonrasında da uyku hali devam edebileceğinden endoskopi laboratuarına size yardımcı olabilecek bir kişi ile birlikte gelmeniz, işlemin yapıldığı günün geri kalan saatlerinde otomobil kullanmak gibi dikkat gerektirecek işleri yapmamanız ve alkol almamanız tavsiye edilir. İşlem öncesinde aspirin, coumadin, kalp, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı ilaçları gibi düzenli olarak kullanılan ilaçlardan ve mevcut hastalıklardan doktorun mutlaka haberder edilmesi gerekir. İşlem sırasında çok nadir de olsa kanama ve delinme gibi ciddi komplikasyonlar ve kullanılan ilaçlara bağlı yan etkiler görülebilir. EUS işlemi için hataneye ayaktan gelen hastalar genellikle işlem sonrasında birkaç saat izlendikten sonra evlerine gönderilirler ve başka bir engel olmadığı taktirde ertesi gün normal günlük yaşamlarına dönebilirler.


Endoskopik Ultrasonografi (EUS)

 

         EUS yeni bir yöntem olarak tıp dünyasında ses getirmiştir. EUS endoskopun ucunda ultrason cihazı olmasıdır. Bu sayede, dışarıdan yapılan ultrason ile görülemeyen veya zor görülen organlar daha iyi değerlendirilmektedir. Bunların başında PANKREAS gelmektedir. Pankreas görülmesi çok zor bir organdır. Barsak gazları nedeniyle karın üzerinden yapılan ultrasonda pankreası görmek zordur. EUS mide ve barsak içinden yani 3-5 cm mesafeden inceleme yaptığı için pankreası çok detaylı görebilmektedir.

         Pankreasta birçok hastalık EUS ile tanınabilmekte ve hatta son yıllarda kısmen de olsa tedavi edilebilmektedir. Pankreas kistleri eskiden daha çok tomografi veya MR’la değerlendirilen oluşumlardı. Ancak son yıllarda EUS’un kullanıma girmesiyle, bu kistler çok net değerlendirilmekte, hatta tomografi/MR’da görülemeyen kistler bile görülebilmektedir. EUS ile kistlerden iğne ile örnek alınmakta ve kistlerin iyi / kötü huylu olduğu anlaşılabilmektedir. Eskiden bu tip incelemeler yaygın olarak yapılamamaktaydı. Pankreas kitlelerinde ise ince iğne ile biyopsi alınarak, tümör olup olmadığı hakkında bilgi sahibi olunabilmektedir. Bazen de ileri pankreas kanseri olgularında kemoterapi vermek için gerekli olan doku tanısına, zahmetsiz bir şekilde, EUS ile ulaşılabilmektedir.

         İlerlemiş pankreas kanseri olgularında şiddetli ağrılar görülür. Bu hastalara morfin benzeri ağrı kesiciler vermek gerekir. Bu ağrı kesicilerin birçok yan etkisi bulunmaktadır. EUS’un yeni bir uygulaması olan “çölyak ganglion blokajı ve nörolizis” ile pankreasın sinirlerine alkol veya anestezik madde vererek, ağrı engellenmektedir. Tüm bu işlemler hastaya ayaktan yapılabilmektedir.

         Yine pankreas tümörlerinde, hastanın tümörünün ne kadar ilerlediği, ameliyata engel bir durumun olup olmadığı, EUS ile gösterilebilmektedir. Bazen ileri görüntüleme yöntemleri olan tomografi ve MR bile EUS’un gerisinde kalmaktadır.

         EUS bunun dışında, yemek borusu, mide ve duodenumdaki dışarıdan bası ve yüzeyin altındaki oluşumları da görebilmekte ve tanı koyabilmektedir. Son yıllarda daha çok teşhis edilen GİST (Gastrointestinal stromal tümörler) bunlara iyi bir örnektir. Bu tümörler mide gibi organları kaplayan mukozanın altındaki kas tabakasından köken alırlar. Bu nedenle normal bir endoskopide ne olduğunu anlamak mümkün değildir. EUS bu oluşumların midenin hangi tabakasından köken aldığını, iç yapısını, büyüklüğünü ve çevre dokularla ilişkisini gösterir. Hatta gerekli durumlarda biyopsi almaya imkan sağlar. Bu nedenle EUS birçok hastayı gereksiz ameliyatlardan kurtarabilir.

         Göğüs kafesi içindeki lenf nodları (bezeler) ve kitleler tehlikeli oluşumlardır. Bunlara tanı koyabilmek için bazen göğüs kafesinin içine girerek oradan biyopsi almak gerekir. Bu yöntemler zahmetli yöntemlerdir. Yine son yıllarda EUS ile yemek borusuna komşu olan göğüs kafesi içindeki bu oluşumlardan başarı ile biyopsi alınmaktadır. Bu işlemler ayaktan rahatlıkla yapılabilmektedir.

         Özofagus ve mide kanserlerinin evrelemesinde EUS yaygın olarak kullanılmaktadır. EUS tümörün mide katmanlarında ne kadar yayıldığını, çevresindeki lenf nodlarını görebilmekte ve bu lenf nodlarının iyi huylu olup olmadığını biyopsi ile gösterebilmektedir.

         Pankreatit (pankreas bezi iltihabı) şiddetli olduğunda oldukça tehlikeli bir durumdur. Pankreatitin önemli bir komplikasyonu olan “psödokist” pankreas içinde oluşan sıvı dolu kistlerdir. Bu kistler bazen 10-15 cm gibi boyutlara ulaşabilir. Bu kistlerin bazı hastalarda boşaltılması gerekir. Eskiden bu kistler radyoloji bölümü veya cerrahi tarafından boşaltılırdı. Ancak dışarıya boşaltılırken dış ortamla temas ettiği için, enfeksiyon gelişmesi riski vardı. Günümüzde pankreas psödokistleri EUS ile mide gibi organlara boşaltılmaktadır. Bu hasta için daha konforlu, doğala yakın ve enfeksiyon riski daha az bir yöntemdir.

         Endoskopi sindirim sistemini incelemeye yarayan esnek (fleksibıl) bir alet olup, ultrasonografi ise yüksek frekanslı ses dalgaları ile karaciğer, safra kesesi, pankreas gibi organlardan görüntüler elde etmeyi sağlayan bir cihazdır.


Endoskopik ultrasonografi (endosonografi-EUS) ne demektir?

 

         Endoskopi sindirim sistemini incelemeye yarayan esnek (fleksibıl) bir alet olup, ultrasonografi ise yüksek frekanslı ses dalgaları ile karaciğer, safra kesesi, pankreas gibi organlardan görüntüler elde etmeyi sağlayan bir cihazdır. Endosonografi, endoskopi ile ultrasonografiyi tek bir alette birleştiren, sindirim sisteminin içini gösteren ve etrafındaki dokuları incelemeye olanak sağlayan gelişmiş bir cihazdır.


Endosonografi (EUS)hangi durumlarda kullanılır?

 

Safra kanal taşlarının teşhisinde , Mide, yemek borusu, pankreas kanserlerinin evrelendirilmesinde,
Pankreas kanserine bağlı ağrıları önlemek için çölyak blokaj yapılmasında,
Pankreatik psödokistlerin cerrahiye gerek kalmadan drenajında,
Gastrointestinal sisteme komşu organların anormal yapılarının değerlendirilmesinde,
Dışkı veya gaz kaçırma (bağırsak inkontinensi) durumunda rektum ve etrafındaki kasların değerlendirilmesinde,
Bağırsak duvarında submukozal olarak yer alan yani bağırsağın içinde normal endoskop ile görülemeyen,(aysberg gibi) ancak bağırsak duvarında yer aldığı için gizlenen kitlelerin görülebilmesi


EUS nasıl yapılır ? İşleme bağlı yan etkiler nelerdir?

 

         EUS işlemi klasik endoskopiden farklı değildir. EUS hem üst (yemek borusu, mide ve onikiparmak barsağı) hem de alt sindirim sisteminde (kalın barsak) uygulanabilir. EUS de işlem öncesi hazırlık, işlem sonrasında dikkat edilecek hususlar ve işleme bağlı olası yan etkiler klasik endoskopide olduğundan farklı değildir. EUS normal endoskopiden daha uzun sürebilir. (Ortalama 30dk) işlem sırasında olanları hissetmemeniz için size uyku verici ve ağrı kesici ilaçlar verilecektir. İşlem öncesinde aspirin, coumadin, kalp, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı ilaçları gibi düzenli olarak kullanılan ilaçlardan ve mevcut hastalıklardan doktorun mutlaka haberdar edilmesi gerekir.

         İşlem sırasında çok nadir de olsa kanama ve delinme gibi ciddi komplikasyonlar ve kullanılan ilaçlara bağlı yan etkiler görülebilir. EUS işlemi için hastaneye ayaktan gelen hastalar genellikle işlem sonrasında birkaç saat izlendikten sonra evlerine gönderilirler ve başka bir engel olmadığı taktirde ertesi gün normal günlük yaşamlarına dönebilirler.

         Endoskopik ultrasonografi (EUS) veya endosonografi işlemi genelde deneyimli ellerde emniyetli bir girişimdir.

         İşlem sırasında iğne biopsisi veya aspirasyon (sıvı çekme) yapılmaz ise komplikasyon oranı oldukça nadirdir.

         İşlem sonrasında hastalarda deri döküntüleri, bulantı ve kusma gibi sorunlara rastlanabilir.

         EUS işlemi sonrasında başlıca çekinilecek komplikasyon işleme bağlı bağırsak delinmesidir (duodenum perforasyonu). Bu komplikasyonun oranı ise yine ender olup, % 0.5-1.0 arasındadır.

         EUS işlemi pankreas için uygulanırsa, işleme bağlı pankreatit gelişebilir. Pankreatit gelişmesi halinde hastanede yatış ve serum verilmesi gerekecektir.


Endorektal ultrasonografi (ERUS) nedir?

 

         ERUS rektum adı verilen kalın bağırsağın makata yakın olan son kısmının incelenmesinde, ultrasonografi cihazından yararlanılan bir tetkik yöntemidir.

         Endoanal ultrasonografi (EAUS) olarak ta anılır.

        Endorektal ultrasonografi (ERUS), başlıca rektum, makat (anüs) ve prostat kanserlerinin, değerlendirilmesi ve evrelendirilmesinde kulalnılır gerekirse araştırılmasında ve biopsi alınarak tanı konulmasında kullanılır.

         Işın tedavisi (radyoterapi) uygulanmış rektum kanserli hastalarda tümörün küçülüp küçülmediğini anlamakta çok yararlıdır.


Cerrahi

 
| * |
Laparoskopik Cerrahi
| * |
Mide - Reflü
| * |
ERCP
| * |
Kolonoskopi Hazırlık
| * |
Gastroskopi
| * |
Mide- EUS
| * |
Fıtık
| * |
Endokrin Cerrahi-Tiroid
| * |
Meme Hastalıkları
| * |
Pankreas
| * |
Hemoroid (Basur)